Khâm liệm, còn được gọi là liệm, là một nghi thức quan trọng trong tang lễ của người Việt. Đây không chỉ là một thủ tục truyền thống mà còn là cách để người sống thể hiện lòng kính trọng và tiễn biệt người đã khuất. Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây về khái niệm “liệm là gì?” cũng như ý nghĩa của nghi thức này nhé!

Liệm là gì?
Liệm hay còn có tên gọi khác là khâm liệm tùy theo từng vùng miền. Hiểu theo cách chiết tự thì khâm là tấm vải bọc bên ngoài thi thể còn liệm là tấm vải bọc bên trong thi thể. Nghi thức này gồm có rất nhiều các thủ tục như đại liệm, tiểu liệm và liệm xác Mỗi một hành động đều có các quy tắc thực hiện khác nhau, yêu cầu rất cao về thời gian, sự chuẩn chỉ và người thực hiện.
Khâm liệm hay niệm mới đúng?
Hiện nay nhiều người còn chưa phân biệt rõ giữa “liệm” và “niệm.” Trên thực tế, cả “liệm” và “niệm” đều là các từ ngữ có ý nghĩa và đều được sử dụng để chỉ cùng một thủ tục trong quá trình tổ chức tang lễ. Thông thường sau khi người thân trút hơi thở cuối cùng, thi hài của họ sẽ trải qua một loạt các bước thực hiện nghi lễ như: Lễ hạ tịch, phục hồn, thiết hồn, mộc dục, phạn hàn…
Sau đó quá trình chuẩn bị quan tài mới bắt đầu, bao gồm các bước như: Lễ trị quan, chuẩn bị đại liệm, tiểu liệm, tạ quan và cuối cùng là liệm xác. “Liệm xác” là phần quan trọng của nghi lễ này. Liệm có thể hiểu là quá trình bó xác người chết bao gồm các việc như: mặc áo liệm, đắp chăn, đeo găng tay, sau đó gói buộc thi hài của người đã khuất trước khi đặt vào quan tài.

Ý nghĩa khi khâm liệm người mất
Sau khi đã hiểu Liệm là gì, bạn sẽ thấy nghi thức này vô cùng quan trọng và hữu ích đối với cả người chết và người sống. Khâm liệm không chỉ là nghi thức bày tỏ lòng thành kính, mà còn là cách giúp linh hồn người đã khuất chấp nhận thực tế và an yên chuyển sang thế giới bên kia. Việc thực hiện đầy đủ, trang trọng nghi lễ này mang lại sự yên tâm cho gia đình và thể hiện sự chu toàn trong tang lễ.
Cụ thể, thực hiện nghi thức khâm liệm mang những ý nghĩa tâm linh như sau:
Đảm bảo đầy đủ tất cả các nghi thức để tiễn biệt người chết sang thế giới bên kia một cách thuận lợi nhất.
- Thể hiện tấm lòng thành của con cháu và những người họ hàng thân tín có mối quan hệ với người chết.
- Thể hiện sự xót thương vô bờ và sâu sắc trước sự ra đi của người chết đối với những người ở lại.
- Thể hiện sự trân trọng, muốn bảo vệ thi thể của người chết một cách sạch sẽ, an toàn và trang nghiêm nhất.
- Mong muốn người chết biết bản thân mình không còn tồn tại, từ đó ra đi thanh thản để sớm được đầu thai.
Một số điều kiêng kỵ trong lễ khâm liệm
Mỗi vùng miền sẽ có thủ tục đám ma khác nhau, tuy nhiên dù ở vùng miền nào thì khi thực hiện nghi thức tẩm liệm cần phải tránh một số kiêng kỵ sau đây:
Tránh để nước mắt rớt vào thi thể trong đám ma
Nước mắt rơi vào thi hài là một điều kiêng kỵ trong lễ khâm liệm. Theo quan niệm truyền thống, nước mắt thể hiện sự níu kéo, luyến tiếc của người thân đối với người đã khuất. Điều này có thể khiến người mất không thể ra đi bình yên, lang thang vất vưởng ở dương thế và thậm chí ảnh hưởng đến cuộc sống của người thân.
Vì vậy, trong lễ khâm liệm, người thân nên kiềm chế cảm xúc, tránh để nước mắt rơi vào thi hài. Nếu quá thương xót, bạn có thể đứng xa quan tài để khóc. Người khâm liệm cũng cần tuyệt đối giữ bình tĩnh và không được khóc.

Không được để chó mèo lại gần thi thể khi liệm
Trong quá trình khâm liệm, người ta thường kiêng kỵ để chó mèo lại gần thi hài. Theo quan niệm dân gian, chó mèo có thể khiến người qua đời bật dậy bất ngờ và biến thành cương thi. Tuy nhiên, khoa học đã chứng minh rằng điều này hoàn toàn không chính xác. Hiện tượng thi thể bật dậy thực ra liên quan đến các yếu tố vật lý và tĩnh điện, không liên quan đến chó mèo.
Mặc dù khoa học đã có giải thích, nhưng việc kiêng kỵ chó mèo trong lễ khâm liệm vẫn nên được duy trì. Việc này thể hiện sự tôn trọng đối với người đã khuất và cũng góp phần đảm bảo sự trang trọng, linh thiêng cho tang lễ.
Quan tài không được sử dụng gỗ cây liễu
Một điều kiêng kỵ trong lễ khâm liệm là sử dụng quan tài làm bằng gỗ cây liễu. Theo quan niệm dân gian, cây liễu không có hạt, tượng trưng cho việc không có người nối dõi. Do đó, sử dụng quan tài gỗ liễu cho người đã khuất được cho là sẽ ảnh hưởng đến vận mệnh của con cháu sau này, khiến họ gặp khó khăn trong việc sinh con đẻ cái.
Chất liệu gỗ thích hợp nhất để làm quan tài thường là gỗ cây bách và gỗ cây tùng. Hai loại gỗ này được cho là có khả năng bảo quản thi hài tốt, đồng thời mang ý nghĩa về sự trường thọ, may mắn và tài lộc.
Bài viết trên đã giúp bạn giải đáp câu hỏi liệm là gì và chia sẻ những điều kiêng kỵ khi khâm liêm cần biết. Hy vọng thông tin trong bài sẽ hữu ích với bạn và giúp bạn hiểu hơn về nghi thức này.
LĂNG MỘ ĐÁ MINH CÔNG NINH BÌNH
Trụ sở chính: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng sản xuất: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng trưng bày sản phẩm: Ninh Vân, Hoa Lư, Ninh Bình
Hotline: 0888.696.585
Email: damyngheminhcong1992@gmail.com
Website: https://damyngheminhcong.com/
