Mở Cửa Mả Là Gì? Ý Nghĩa Phong Tục Trong Văn Hóa Người Việt Lâu Đời
Nghi lễ mở cửa mả là một trong những nghi lễ tang ma truyền thống của người Việt. Thường được tiến hành sau khi người thân đã được chôn cất trong vòng ba ngày. Đây không chỉ là một nghi lễ đơn thuần mà còn mang ý nghĩa sâu sắc trong tâm linh của người Việt. Buổi lễ này mả đánh dấu sự kết thúc của giai đoạn tang lễ, đồng thời là cơ hội cuối cùng để người thân tiễn đưa linh hồn của người đã khuất về cõi bình an. Cùng Đá mỹ nghệ Minh Công tìm hiểu chi tiết hơn qua bài viết dưới đây nhé.
Lễ mở cửa mả là gì ?
Buổi lễ này chính là nghi thức khai mộ, được du nhập vào Việt Nam từ Trung Quốc. Sau đó, nó nhanh chóng trở thành một trong những buổi lễ quan trọng trong văn hóa của nước ta.
Việc cúng khai mộ sẽ được tiến hành sau khi chôn cất người chết 3 ngày. Điều này khởi nguồn từ quan niệm sau 3 ngày nằm dưới đất, người thân phải mở cửa mả thì linh hồn người đã khuất mới ra khỏi mộ, siêu thăng về nơi tịnh độ, yên bình.
Trong lễ tam chiêu, người thân sẽ mang thang bẹ chuối, gà ra mộ. Để khi nghe tiếng gà kêu, linh hồn người chết sẽ thức dậy, leo thang để rời khỏi mộ. Nếu không có tiếng gà, vong hồn sẽ mãi u mê không nhận biết được mình ở đâu. Còn nếu không có thang, hồn cũng không thể leo từ dưới mộ lên được.
Ý nghĩa mở cửa mả trong văn hóa Việt
Có thể thấy, nghi thức mở cửa mả vô cùng quan trọng với người mất và gia đình người đã khuất. Nghi thức này sẽ quyết định một linh hồn được siêu thoát hay không, hay phải chịu cảnh đau khổ, suốt ngày quấn quanh mộ phần của mình mà không thể tiến vào cửa luân hồi, đầu thai vào một kiếp sống mới.
Theo quan niệm, mở cửa mả sẽ giúp vong linh người mất sớm được siêu thoát
Trong ngày mở cửa mả, có hai thứ vô cùng quan trọng, đó là thang và gà. Khi nghe tiếng gà kêu, linh hồn người mất sẽ tỉnh dậy mà leo thang rời khỏi mộ. Nếu không có tiếng gà, họ sẽ bị u mê, không thể nhận biết được mình đang ở đâu. Còn nếu không có thang thì linh hồn không thể leo từ dưới mộ lên được.
Nghi thức cúng mở cửa mả
Trước khi tiến hành bài cúng mở cửa mả 3 ngày, gia chủ sẽ thắp hương, khấn vái chư vị tôn thần, xin phép mở cửa mả và mời vong linh trở về chứng giám buổi lễ.
Khi thầy cúng bắt đầu tụng kinh, các thành viên trong gia đình cũng tham gia bằng cách giữ phần đậu và thực hiện các nghi thức kèm theo.
Một người đại diện sẽ cầm cây mía lau và lồng chim, theo chân thầy cúng đi quanh khu mộ, vừa niệm phật vừa rải đậu, tượng trưng cho sự thanh sạch và con đường an nhiên của vong linh.
Sau khi hoàn thành ba vòng quanh mộ, nghi thức phóng sinh chim được tiến hành, mang ý nghĩa giải thoát và cầu nguyện cho linh hồn được nhẹ nhàng siêu thoát.
Kết thúc buổi lễ đọc văn khấn mở cửa mả, gia đình sẽ hóa vàng mã để tiễn đưa người đã khuất và tạ ơn thần linh, trước khi tiếp tục nghi thức cúng an linh tại gia, giúp linh hồn yên ổn trong không gian quen thuộc của gia đình.
Bài văn khấn mở cửa mả đầy đủ nhất năm 2025
Bài văn khấn mở cửa mả chi tiết, đầy đủ:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Con lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân
Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ tỷ.
Hôm nay là ngày…….tháng……..năm……….
Con trai trưởng (hoặc cháu đích tôn) là………
Vâng theo lệnh của mẫu thân (nếu là mẹ hoặc phụ mẫu nếu là cha), các chú bác, cùng anh rể, chị gái, các em trai gái dâu rể, con cháu nội ngoại kính lạy.
Nay nhân ngày lễ Tế Ngu theo nghi lễ cổ truyền,
Kính dâng lễ mọn biểu lộ lòng thành.
Trước linh vị của: Hiển……………..chân linh
Xin kính cẩn trình thưa rằng:
Than ôi! Trên tòa Nam cực, lác đác sao thưa; (nếu khóc cha hoặc đổi là Bắc vụ nếu khóc mẹ).
Trước chốn Giao trì, tờ mờ mây khóa.
Cơ tạo hóa làm chi ngang ngửa thế, bóng khích câu, khen khéo trêu người.
Chữ cương thường nghĩ lại ngậm ngùi thay, tình hiếu đễ chưa yên thỏa dạ.
Ơn nuôi nấng áo dày cơm nặng, biển trời khôn xiết biết công lao
Nghĩ sớm hôm ấp lạnh quạt nồng, tơ tóc những hiềm chưa báo quả;
Ngờ đâu! Nhà Thung (nếu là cha hoặc Nhà Huyên nếu là mẹ) khuất núi, trời mây cách trở muôn trùng;
Chồi Tử mờ sương, âm dương xa vời đôi ngả.
Trông xe hạc lờ mờ ẩn bóng, cám cảnh cuộc phù sinh chưa mấy, gót tiên du đã lánh cõi trần ai.
Rồi khúc tằm. áy náy trong lòng, thương thay hồn bất tử về đâu, cửa Phật độ biết nhờ ai hiện hóa.
Suối vàng thăm thẳm, sáng phụ thân (hoặc mẫu thân) một mình lìa khơi,
Giọt ngọc đầm đìa, đàn con cháu, hai hàng lã chã.
Lễ Sơ Ngu (hoặc Tái Ngu, Tam Ngu) theo tục cổ, trình bày:
Nhà đơn bạc, biết lấy gì để dóng dả.
Đành đã biết: đất nghĩa trời kinh, nào chỉ ba tuần nghi tiết, đủ lễ báo đền
Cũng gọi là: lưng cơm chén nước, họa may chín suối anh linh, được về yên thỏa
Ôi! Thương ôi!
Chúng con lễ bạc tâm thành, thành tâm kính lễ cúi xin được phù hộ độ trì.
Kính cáo!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Một số vận dụng cần chuẩn bị trong ngày mở cửa mả
Với nghi thức mở cửa mả, gia chủ cần chuẩn bị những vật dụng sau:
01 con gà.
03 ống trúc.
01 cái thang.
01 cây lao hoặc cây mía,…
Theo quan niệm, 3 ống trúc sẽ tượng trưng cho Tam Giang, tức các mối liên hệ giữa người với người theo quan niệm của Nho giáo ngày xưa. Ống trúc có chiều dài khoảng 40cm, một đầu được vót nhọn để cắm xuống đất, đầu còn lại đựng lần lượt nước, muối và gạo. Phía trên miệng ống được bọc lại bằng bao nilon và dây thun.
Lễ cúng mở cửa mả không chỉ thể hiện lòng thành kính với người đã khuất mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, giúp linh hồn an yên, thuận đường siêu thoát. Đây là nghi thức quan trọng trong tín ngưỡng dân gian, thể hiện sự hiếu nghĩa và gắn kết tâm linh giữa người sống và người đã mất.
ĐÁ MỸ NGHỆ MINH CÔNG NINH BÌNH
Trụ sở chính: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng sản xuất: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng trưng bày sản phẩm: Ninh Vân, Hoa Lư, Ninh Bình
Hotline: 0888.696.585
Email: damyngheminhcong1992@gmail.com
Website: https://damyngheminhcong.com/
Xem thêm:
