Xả Tang Là Gì? Ý Nghĩa Của Hình Thức Này Trong Văn Hóa Tang Lễ Người Việt
Theo phong tục lâu đời nay trong văn hóa tang lễ của người Việt. Giữ tang cho người thân nhằm thể hiện tình cảm lòng hiếu đạo, hay còn gọi là nghi lễ xả tang được thực hiện nhằm mục đích bày tỏ tấm lòng, thể hiện nổi nhớ thương, thành kính dành cho người đã khuất. Tuy nhiên, đối với phòng tục xả tang còn rất nhiều gia đình vẫn không biết thời gian thực hiện. Bài viết sau đây, Đá mỹ nghệ Minh Công chúng tôi sẽ chia sẻ đến bạn những vấn dề liên quan đến phong tục này.
Xả tang là gì?
Sau khi người thân trong gia đình vừa qua đời, người còn sống tổ chức tang lễ bày tỏ sự đau buồn, thương tiếc người đã mất. Thời điểm tổ chức tang lễ cho người vừa mất được gọi là phát tang. Sau khi hoàn tất nghi lễ phát tang, người còn sống thực thi nhiệm vụ và bổn phận với người đã mất như thắp hương, thờ cúng,… Trong khoảng thời gian này được gọi là để tang.
Sau khi hoàn thành các nhiệm vụ, bổn phận trong quá trình để tang thì tiến hành nghi lễ xả tang. Lễ xả tang hay còn được gọi là lễ mãn tang, mục đích của nghi lễ này là thông báo với mọi người đã hết thời gian để tang người mất. Mong linh hồn của người mất sớm siêu thoát và phù hộ người còn sống được bình an và gặp nhiều may mắn.
Thời gian xả tang là bao lâu?
Vậy gia đình sẽ để tang trong khoản thời gian bao lâu thì xả tang? Tùy theo mối quan hệ trong gia đình mà thời gian ấn định sẽ khác nhau. Tuy nhiên, sẽ có hai hình thức chính là đại tang và tiểu tang:
Đại tang
Thời gian để tang kéo dài, thường là 3 năm mới tổ chức tang lễ. Trên thực tế, thời gian tổ chức tang lễ của nhiều gia đình chỉ kéo dài 27 tháng, điều này có thể lý giải vì họ lấy 9 tháng mang thai để tính 1 năm, 3 năm là 27 tháng. Tuy nhiên, không có cơ sở rõ ràng cho điều này và cách giải thích này chỉ dựa trên những lời truyền miệng của người Việt.
Thông thường, đây là thời gian để tang cho những người thân thiết nhất với người quá cố. Chẳng hạn như để tang cha mẹ đẻ, con của cha mẹ nuôi; cô dâu để tang bên rể; cháu nội để tang ông bà chính thức thay cho cha (trường hợp cha chết).
Do ảnh hưởng của lễ giáo phong kiến “trọng nam khinh nữ” nên việc tang vợ cho chồng cũng được liệt vào hàng đại tang.
Tiểu tang
Thời gian để tang của tiểu tang ngắn hơn thời gian để tang của đại tang, dài nhất là một năm và được chia thành 4 cấp, cụ thể như sau:
Kỷ niệm là một năm để tang. Các đối tượng sau để tang một năm, thường là cha mẹ để tang con trai, con dâu, con gái chưa chồng, con rể để tang bố mẹ vợ.
Đại công: Thời gian tang chế ngắn hơn người già, những người rơi vào nhóm đại công sẽ để tang trong vòng 9 tháng. Cụ thể, cha mẹ để tang con dâu thứ, con gái đi lấy chồng; anh em họ hàng để tang nhau; anh chị em kết hôn để tang người đã khuất.
Tiểu công: Sau 5 tháng để tang người chết, có thể tổ chức tang lễ, thường là con cái để tang cha dượng, anh chị em kết hôn để tang cha mẹ,…
Là hình thức để tang ít nhất, chỉ 3 tháng sau tang lễ. Cha mẹ để tang con rể là chuyện thường, con cháu, cô dì, chú bác để tang nhau…
Hình thức xả tang
Xả tang ở nhà
Khi thực hiện nghi thức cúng xả tang tại nhà, đầu tiên tang quyến cần chuẩn bị các lễ vật cho mâm cúng xả tang bao gồm: Quần áo, hài, mũ cho người đã khuất, đèn nến, hương quả quả ngọt, trầu cau dầu rượu và 1 mâm cơm (có thể là chay hoặc mặn) để dâng lên các bậc thần linh.
Gia quyến sẽ đọc văn khấn cúng xả tang, cụ thể như sau:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật
Con kính lạy ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân
Con lạy Đức Đương cảnh Thành hoàng chư vị Đại vương
Con kính lạy chư gia tiên Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ tỷ
Hôm nay là ngày…tháng…năm … (năm âm lịch)
Con trai trưởng (hoặc cháu đích tôn) là………
Vâng theo lệnh của mẫu thân (nếu là mẹ hoặc phụ mẫu nếu là cha), các chú bác, cùng anh rể, chị gái, các em trai gái dâu rể, con cháu nội ngoại kính lạy.
Nay nhân ngày Lễ Đàm Tế theo nghi lễ cổ truyền,
Kính dâng lễ mọn biểu lộ lòng thành.
Trước linh vị của: Hiển………………chân linh (tên người đã khuất)
Xin kính cẩn trình thưa rằng:
Than ôi! Nhớ bóng phụ thân (hoặc mẫu thân); Cách miền trần thế
Tủi mắt nhà Thung (nếu là cha hoặc nhà Huyền nếu là mẹ) mây khóa, thăm thẳm sầu phiền.
Đau lòng núi Hỗ (nếu là cha hoặc núi Dĩ nếu là mẹ) sao mờ, đầm đìa ai lệ
Kể năm đã quá Đại Tường;
Tính tháng nay làm Đàm Tế.
Tuy lẽ hung biến cát; tang phục kết trừ;
Song nhân tử sự thân, hiếu tâm lưu để.
Lễ bạc, kính dâng gọi chút, há dám quên, cây cội nước nguồn,
Suối vàng, như có thấu chăng, họa may tỏ, trời kinh đất nghĩa.
Xin kính mời: Hiển…chứng giám và phù hộ cho toàn gia an ninh khang thái, vạn sự tốt lành.
Chúng con lễ bạc tâm thành cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Gia quyến sẽ thực hiện nghi thức “vứt bỏ” khăn tang trong lễ xả tang. Một điểm đặc biệt ở nghi thức này đó là ở mỗi nơi sẽ thực hiện khác nhau. Có nơi sử dụng dao để chặt hết áo tang hay khăn tang của các thành viên trong gia đình, có nơi thì đem đốt đi. Nhằm ngụ ý về thời gian để tang của người mất đã hết, gia quyến có thể tiếp tục với cuộc sống hằng ngày.
Xả tang ở nơi chôn cất
Sau khi chôn người mất rồi tiến hành làm lễ cúng 49 ngày hoặc 100 ngày tùy theo vùng miền. Lưu ý rằng xả tang chỉ diễn ra khi đã hoàn thành xong mọi thủ tục tang lễ cũng như việc cúng tang.
Chuẩn bị thật chu đáo các lễ vật trước khi làm lễ cúng xả tang, nhiều người quan niệm rằng việc xả tang ngay sau khi chôn người mất là không tôn trọng. Tuy nhiên, quan niệm này vẫn chưa hoàn toàn đúng nếu như trước đó gia quyến đã làm lễ cúng đàng hoàng, mỗi dịp cúng đều được chuẩn bị một cách thật chu đáo.
ĐÁ MỸ NGHỆ MINH CÔNG NINH BÌNH
Trụ sở chính: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng sản xuất: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng trưng bày sản phẩm: Ninh Vân, Hoa Lư, Ninh Bình
Hotline: 0888.696.585
Email: damyngheminhcong1992@gmail.com
Website: https://damyngheminhcong.com/
Xem thêm:
