Giải đáp những thắc mắc về ý nghĩa của công trình cổng tam quan đặc sắc
Cổng tam quan là một trong những hình ảnh quen thuộc thường thấy trong những công trình như: đền, chùa, miếu hay những công trình lăng mộ,… Được biết đến với lối kiến trúc cổ xưa, gắn liền với văn hóa dân tộc Việt Nam theo từng thời đại lịch sử. Vậy hãy cùng chúng tôi tìm hiểu cụ thể về ý nghĩa của kiến trúc này nhé!
Cổng tam quan là gì ?
“Tam quan” trong đó “tam” có nghĩa là ba; “quan” có nghĩa là cửa. Trong kiến trúc, tam quan thường được nhắc đến với cụm từ “cổng Tam Quan”. Cổng Tam Quan là một chiếc cổng to, với ba lối đi, được thiết kế dựa trên kiến trúc cổ.
Chiếc cổng này đã gắn liền với nét văn hóa tâm linh, Phật giáo của người Việt từ xa xưa đến nay. Chiếc cổng được xây dựng với kích thước rất lớn. Bao gồm 2 lối đi nhỏ ở hai bên, cửa chính giữa có kích cỡ to nhất. Phía trên cổng được lợp mái, cổng chính diện ghi to tên của chùa hay đền thờ đó. Hai bên lối đi thường được chạm khắc bởi những câu đối.
Cổng tam quan thường có thiết kế cao lớn, uy nghi với ba cửa chính tượng trưng cho Tam giới (dục giới, sắc giới, vô sắc giới) hoặc Tam học (giới, định, tuệ) trong Phật giáo. Mái cổng thường cong cong, uốn lượn như mái nhà truyền thống, tạo nên vẻ đẹp mềm mại và thanh tao. Trên đỉnh cổng thường được đặt tượng Phật hoặc các linh vật như nghê, lân, quy, phượng,… thể hiện sự uy nghiêm và linh thiêng của chốn tâm linh.
Kiến trúc của cổng Tam Quan
Tam quan có nghĩa là ba cửa. Cổng Tam Quan là cổng được thiết kế với ba lối đi. Đây là một dạng kiến trúc đặc trưng có kết cấu gồm ba cửa ra vào, trong đó lối đi chính lớn nhất ở giữa và hai lối đi phụ nhỏ hơn ở hai bên.
Giữa các lối đi của cổng Tam Quan được chia cách bởi các cây cột hoặc vách ngăn. Vách cổng thường được xây bằng gạch, đá hoặc có thể được làm bằng gỗ. Hai vách phía trên lối đi hay bộ phận nối hai cột gọi là trán cửa. Trên trán cửa thường được ghi tên công trình như tên đình, chùa hoặc cũng có khi ghi tên riêng của cửa.
Kiến trúc đặc trưng của cổng tam quan
Có hai loại cổng tam quan là: cổng tam quan có gác và cổng tam quan kiểu tứ trụ.
Cổng tam quan có gác
Cổng tam quan có gác là dạng phổ biến hầu hết ở các khu di tích lịch sử, hay đền, chùa,…Ở phía bên trên của phần cổng chính sẽ có thêm một chiếc gác nhỏ. Và ở một số nơi, họ không chỉ đơn giản là xây thêm một chiếc gác nhỏ mà còn thiết kết rất kỳ công, và có thể lên đến thêm 2 hoặc 3 tầng nữa ở bên trên cổng chính.
Thông thường, ở những tầng gác này sẽ được đặt một chiếc chuông hoặc trống, khánh để tiện phục vụ cho những nghi lễ hay việc kêu gọi dân làng làm một việc gì đó,…Nếu không, thì cũng có thể đặt thêm những bức tượng Phật hay thần thánh,…để thể hiện và bày tỏ lòng thành kính.
Cổng tam quan tứ trụ
Cổng tam quan kiểu tứ trụ cũng rất phổ biến, đặc biệt là ở những tỉnh miền Tây. Dạng cổng này được cấu tạo đơn giản bằng bốn thanh trụ cột và có thêm hai thành ở giữa cao hơn hẳn so với thanh phía ngoài cùng. Những tứ trụ này sẽ được nối kết với nhau bằng những thanh xà ngang cách điệu. Từ đó tạo nên được ba lối đi đặc trưng riêng của tam quan môn. Trên mỗi trụ cột vẫn sẽ khắc những câu đối, nhưng khác ở chỗ sẽ không ghi tên cổng, chùa, miếu,…
Ý nghĩa của cổng tam quan là gì?
Cổng đá tam quan được dân việt ta xem như là văn hóa truyền thống người Việt Nam ta. Vậy ý nghĩa của việc thiết kế cổng tam quan tại chùa chiền, lăng miếu là gì?
Ý nghĩa của cổng tam quan đá trong văn hóa tâm linh người Việt
Cổng tam quan chính là mẫu cổng đẹp đậm lối kiến trúc cổ xưa. Cổng sẽ thường sử dụng tại các công trình kiến trúc mang ý nghĩa tâm linh như làm cổng làng, cổng nhà thờ họ, cổng chùa, cổng khu lăng mộ.
Ngoài ra cổng đá tam quan được dùng rộng rãi ở các kiến trúc dân sinh khác như làm cổng nhà riêng. Cổng thiết kế với ba lối đi khác nhau. “Tam quan” nghĩa là cổng lớn chia thành ba cửa nhỏ với kích thước theo thứ tự. Cửa giữa cao và rộng hơn hai cửa hai bên. Con số ba khi đặt tên được lấy theo thuyết tam tài trong phong thủy.
Ý nghĩa cổng tam quan trong Phật giáo
Cổng đá tam quan trong Phật giáo với ý niệm về ba cách nhìn của Đức Phật giáo. Quan niệm đó bao gồm: hữu quan, trung quan, không quan. Từ đó thể hiện vô thường (cái không), cái giả (sắc), và trung dung. Tuy nhiên cũng không ít ý kiến khác cho rằng cổng tam quan đá có ý nghĩa là cửa Tam Bảo.
Ý nghĩa theo quan niệm của thời vua chúa xưa
Vào thời vua chúa ngày xưa, các công trình thường xây dựng cổng tam quan. Đó là bởi quy định lối chính giữa là dành cho vua, bên cửa tả dành cho quan văn, bên cửa hữu dành cho quan võ. Chính vì vậy, các cổng làng hay các công trình đền, chùa, đình, miếu, lăng mộ đều xây dựng kiểu cổng để đón vua chúa về thăm. Vào những ngày thường, cửa chính thường được đóng chỉ mở hai cửa hai bên trừ các dịp lễ lớn hay đón vua, chúa về thăm thì cửa chính mới mở.
Cổng tam quan – Công trình giữ gìn bản sắc dân tộc Việt Nam
Hy vọng qua bài viết trên sẽ giúp cho các bạn hiểu hơn về những nét văn hóa đặc sắc của người Việt Nam. Hiểu rõ hơn về cổng tam quan bằng đá hay những kiến trúc lăng mộ đá của người Việt Nam
Hiện nay cổng đá tam quan được xây dựng bởi nhiều chất liệu khác nhau tùy theo điều kiện kinh tế và nhu cầu của người dân. Tuy nhiên dòng chất liệu phổ biến nhất vẫn là cổng đá. Lăng mộ đá Minh Công chúng tôi tự hào với những công trình kiến trúc bằng đá đã mang đến cho quý khách trong suốt thời gian vừa qua. Quý khách có nhu cầu vui lòng liên hệ trực tiếp với chúng tôi để được tư vấn hỗ trợ
LĂNG MỘ ĐÁ MINH CÔNG NINH BÌNH
Trụ sở chính: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng sản xuất: Làng Nghề Đá Mỹ Nghệ Ninh Vân – Hoa Lư – Ninh Bình
Xưởng trưng bày sản phẩm: Ninh Vân, Hoa Lư, Ninh Bình
Hotline: 0888.696.585
Email: damyngheminhcong1992@gmail.com
Website: https://damyngheminhcong.com/
